Słowniczek budowlany polsko-angielski
390 słów i zwrotów, których używa się na brytyjskich budowach – z brytyjską pisownią, gwarą budowlaną i wymową. Kliknij 🔊, żeby usłyszeć słowo po angielsku.
🔨 Narzędzia ręczne
- dłuto
- wood chisel
- grabie
- rake
- kątownik
- try square
- kielnia
- trowelKielnia murarska to „brick trowel”, mała do spoin – „pointing trowel”.
- kilof
- pickaxePotocznie „pick”.
- klucz do rur (żabka)
- pipe wrenchPotocznie „Stillsons”.
- klucz nastawny (francuski)
- adjustable spanner
- klucz płaski
- spannerW USA „wrench”.
- kombinerki
- pliers
- łom
- crowbarKrótszy, płaski łom to „wrecking bar” lub „pry bar”.
- łopata
- shovelŁopata do sypkich materiałów; płaski szpadel to „spade”.
- miara zwijana
- tape measurePotocznie „tape”.
- młot dwuręczny
- sledgehammer
- młotek
- hammer
- młotek ciesielski
- claw hammer
- młotek dwuobuchowy (pucka)
- lump hammerKrótki, ciężki młotek do pracy z przecinakiem.
- młotek murarski
- brick hammer
- nożyce do blachy
- tin snips
- nóż z wysuwanym ostrzem
- Stanley knifeNazwa od marki; ogólnie „utility knife”.
- obcęgi
- pincers
- ołówek stolarski
- carpenter's pencil
- paca drewniana / plastikowa
- float
- paca stalowa
- plastering trowelNa budowie często po prostu „trowel” albo „finishing trowel”.
- piła ręczna
- handsaw
- piłka do metalu
- hacksaw
- pion (ciężarek)
- plumb bob
- pistolet do silikonu
- sealant gunNa budowie częściej „mastic gun”.
- poziomica
- spirit levelPotocznie „level”.
- przecinak
- cold chisel
- przecinak szeroki (do cegieł)
- bolsterPełna nazwa: bolster chisel – do cięcia cegieł i bloczków.
- sznurek murarski
- string lineMurarze mówią też „brick line” lub „the line”.
- szpadel
- spade
- śrubokręt
- screwdriver
- taczka
- wheelbarrowPotocznie „barrow”.
🔌 Elektronarzędzia
- akumulator
- battery
- bruzdownica
- wall chaser
- frezarka górnowrzecionowa
- router
- gwoździarka
- nail gunCzęsto „nailer”, np. „first fix nailer”.
- klucz udarowy
- impact wrench
- ładowarka
- charger
- mieszadło do zapraw
- paddle mixer
- młot wyburzeniowy
- breakerPotocznie „Kango” (od marki); „jackhammer” to amerykanizm.
- młotowiertarka
- SDS drillNazwa od systemu uchwytu SDS; też „rotary hammer drill”.
- niwelator laserowy
- laser level
- odkurzacz przemysłowy
- dust extractorDo pyłów budowlanych wymagana klasa M lub H.
- opalarka
- heat gun
- osadzak prochowy
- cartridge toolPotocznie „Hilti gun” (od marki).
- palnik gazowy
- blowtorch
- pilarka tarczowa
- circular saw
- piła szablasta
- reciprocating sawPotocznie „recip saw” lub „sabre saw”.
- przecinarka spalinowa
- disc cutterPotocznie „Stihl saw” (od marki) lub „cut-off saw”.
- przedłużacz
- extension leadW USA „extension cord”.
- strug elektryczny
- electric planer
- szlifierka
- sander
- szlifierka kątowa
- angle grinderPotocznie „grinder”.
- tarcza diamentowa
- diamond blade
- transformator 110 V
- 110V transformerNa budowach w UK standardem są narzędzia 110 V z żółtymi wtyczkami.
- ukośnica
- mitre sawPotocznie „chop saw”.
- wiertarka
- drill
- wiertarko-wkrętarka akumulatorowa
- cordless drill driverPotocznie „drill driver” albo „combi drill” (z udarem).
- wiertło
- drill bit
- wiertnica do otworów rdzeniowych
- core drill
- wkrętarka do płyt g-k
- screw gun
- wyrzynarka
- jigsaw
- zakrętarka udarowa
- impact driver
🧱 Materiały budowlane
- beton
- concrete
- bloczek betonowy
- concrete blockPotocznie „block” lub „breeze block”.
- bloczek z betonu komórkowego
- aircrete blockCzęsto „Thermalite” lub „Celcon” (od marek).
- cegła
- brick
- cement
- cement
- dachówka
- roof tile
- drewno konstrukcyjne
- timberW USA „lumber”.
- folia paroizolacyjna
- vapour barrierTeż „VCL” (vapour control layer).
- folia przeciwwilgociowa pod posadzkę
- DPMDamp-proof membrane.
- gwoździe
- nails
- izolacja pozioma muru
- DPCDamp-proof course – pasek izolacji w murze nad gruntem.
- kołki rozporowe
- wall plugsPotocznie „Rawlplugs” (od marki).
- kostka brukowa
- block paving
- krawężnik
- kerbW USA „curb”.
- kruszywo
- aggregateMieszanka piasku i żwiru do betonu to „ballast”.
- łupek dachowy
- slate
- papa / membrana dachowa
- roofing felt
- pianka montażowa
- expanding foam
- piasek
- sand„Building sand” do zaprawy, „sharp sand” do jastrychu i betonu.
- płyta gipsowo-kartonowa
- plasterboardW USA „drywall”; potocznie „board”.
- płyta OSB
- OSB boardCzęsto „sterling board”.
- płyta PIR
- PIR insulation boardPotocznie „Celotex” lub „Kingspan” (od marek).
- podbudowa z tłucznia
- Type 1Pełna nazwa: MOT Type 1 sub-base; też „hardcore”.
- siatka zbrojeniowa
- reinforcement meshPotocznie „mesh”.
- sklejka
- plywoodPotocznie „ply”.
- stal zbrojeniowa
- rebarTeż „reinforcement bar”.
- styropian
- polystyreneTeż „EPS”.
- śruba
- bolt
- wełna mineralna
- mineral wool insulationPotocznie „Rockwool” (od marki).
- wkręty
- screws
- zaprawa
- mortarPotocznie „muck”.
- żwir
- gravel
🦺 BHP i odzież ochronna
- apteczka
- first aid kit
- azbest
- asbestos
- buty ochronne
- safety bootsZ noskami stalowymi: „steel toe caps”.
- gaśnica
- fire extinguisher
- gogle
- goggles
- kamizelka odblaskowa
- hi-vis vestPotocznie „hi-vis”.
- kask
- hard hatTeż „safety helmet”.
- linka z amortyzatorem
- lanyard
- maska przeciwpyłowa
- dust maskNa pył krzemionkowy co najmniej FFP3 z testem dopasowania.
- napowietrzne linie energetyczne
- overhead power lines
- nauszniki ochronne
- ear defenders
- ochrona krawędzi
- edge protection
- ogrodzenie tymczasowe (panelowe)
- Heras fencingNazwa od marki; pełne ogrodzenie z płyt to „hoarding”.
- okulary ochronne
- safety glasses
- osoba udzielająca pierwszej pomocy
- first aider
- potknięcia i poślizgnięcia
- slips and trips
- przestrzeń zamknięta
- confined space
- punkt zbiórki
- assembly point
- pył krzemionkowy
- silica dust
- rękawice ochronne
- safety gloves
- ryzyko
- risk
- szelki bezpieczeństwa
- full body harnessPotocznie „harness”.
- środki ochrony indywidualnej
- PPEPersonal protective equipment.
- test dopasowania maski
- face fit test
- upadek z wysokości
- fall from height
- wyjście ewakuacyjne
- fire exit
- zagrożenie
- hazard
- zatyczki do uszu
- ear plugs
- zdarzenie potencjalnie wypadkowe
- near miss
- zespół wibracyjny ręka–ramię
- HAVSHand-arm vibration syndrome.
- znak nakazu
- mandatory signNiebieskie koło.
- znak ostrzegawczy
- warning signŻółty trójkąt.
- znak zakazu
- prohibition signCzerwone koło z przekreśleniem.
🚜 Maszyny i sprzęt
- agregat prądotwórczy
- generatorPotocznie „genny” – uwaga, tak samo mówi się na nadajnik do wykrywacza kabli.
- betoniarka
- cement mixer
- betonowóz (gruszka)
- ready-mix lorryPotocznie „concrete wagon”.
- deska rusztowaniowa
- scaffold board
- drabina
- ladder
- drabina rozstawna
- stepladderPotocznie „steps”.
- kontener na gruz
- skipW USA „dumpster”.
- koparka
- excavatorPotocznie „digger” lub „360”.
- koparko-ładowarka
- backhoe loaderPotocznie „JCB” (od marki).
- kotwa rusztowania
- tie
- krawężnik (bortnica)
- toe board
- ładowarka teleskopowa
- telehandlerPotocznie „teleporter” lub „loadall”.
- minikoparka
- mini digger
- podest niski
- hop-upTeż „podium step”.
- podest ruchomy (podnośnik)
- MEWPMobile elevating work platform; operator potrzebuje zwykle karty IPAF.
- podkład pod stopę
- sole board
- podnośnik koszowy
- cherry picker
- podnośnik nożycowy
- scissor lift
- pompa do betonu
- concrete pump
- poprzecznica
- transom
- poręcz rusztowania
- guardrail
- rura rusztowaniowa
- scaffold tube
- rusztowanie
- scaffoldTeż „scaffolding”.
- rusztowanie przejezdne
- mobile towerTeż „tower scaffold”; monter zwykle z kartą PASMA.
- rygiel podłużny
- ledger
- stojak rusztowania
- standard
- stopa rusztowania
- base plate
- szekla
- shackle
- walec
- roller
- wozidło
- dumperNajczęściej „forward tipping dumper”.
- wyciąg budowlany
- hoist
- wykrywacz kabli
- CATCable avoidance tool; używany razem z nadajnikiem „Genny”.
- zagęszczarka płytowa
- wacker plateNazwa od marki; też „plate compactor”.
- zawiesie
- sling
- złącze rusztowaniowe
- couplerPotocznie „fitting”.
- żuraw samojezdny
- mobile crane
- żuraw wieżowy
- tower crane
🛠️ Czynności na budowie
- ciąć
- to cut
- fugować
- to grout
- kopać
- to dig
- malować
- to paint
- mierzyć
- to measure
- mieszać
- to mix
- montować
- to fixStąd „first fix” i „second fix” – etapy prac instalacyjnych i stolarskich.
- murować
- to lay bricksBloczki: „to lay blocks”.
- ocieplać
- to insulate
- podnosić
- to lift
- poziomować
- to level
- przybijać gwoździami
- to nail
- przykręcać
- to screw
- robić szalunek
- to put up shutteringTeż „formwork”.
- rozbierać (rusztowanie, szalunek)
- to strikeNp. „strike the formwork” – rozszalować.
- rozładowywać
- to unload
- skuwać tynk
- to hack off
- spawać
- to weld
- spoinować (mur)
- to pointTeż „pointing” – wykańczanie spoin w murze.
- sprzątać
- to tidy up„Keep the site tidy” – utrzymuj porządek.
- stawiać rusztowanie
- to erect a scaffold
- szlifować
- to sand
- tynkować
- to plasterGładź na płytach lub tynku: „to skim”.
- układać płytki
- to tile
- układać zbrojenie
- to fix steelZawód: „steel fixer”.
- uszczelniać
- to seal
- wiercić
- to drill
- wyburzać
- to demolishPotocznie „to knock down”.
- wylewać beton
- to pour concrete
- wytyczać
- to set out
- zagęszczać
- to compact
- zgłaszać
- to report
👷 Zawody i role (z gwarą)
- cieśla / stolarz
- carpenterSlang: „chippy”; też „joiner”.
- dekarz
- roofer
- elektryk
- electricianSlang: „sparky”.
- generalny wykonawca
- main contractorW CDM 2015: „principal contractor”.
- glazurnik
- tiler
- hakowy
- slingerCzęsto łączone: „slinger/signaller”.
- hydraulik
- plumber
- inspektor nadzoru budowlanego
- building control officer
- inżynier budowy
- site engineerWytycza i sprawdza wymiary na budowie.
- kierownik budowy
- site manager
- kierownik projektu
- project manager
- kosztorysant
- quantity surveyorSkrót „QS”.
- majster
- foreman
- malarz
- painter and decoratorPotocznie „decorator”.
- monter rusztowań
- scaffolder
- monter suchej zabudowy
- dryliner
- murarz
- bricklayerSlang: „brickie”.
- nadzorujący
- supervisor
- ochroniarz
- security guard
- operator maszyn
- plant operatorWymagana zwykle karta CPCS lub NPORS.
- podwykonawca
- subcontractorPotocznie „sub” lub „subbie”.
- pomocnik / robotnik
- labourerW ogłoszeniach też „general operative” (GO).
- robotnik robót ziemnych
- groundworker
- spawacz
- welder
- specjalista BHP
- health and safety advisor
- sygnalista
- banksmanKieruje ruchem maszyn i pojazdów; też „signaller”.
- szef
- gafferSlang – szef, kierownik lub pracodawca.
- szef ekipy robotników
- ganger
- tynkarz
- plasterer
- uczeń / praktykant
- apprentice
- zbrojarz
- steel fixer
🏠 Części budynku
- attyka
- parapetUwaga: angielskie „parapet” to attyka lub murek, a nie parapet okienny.
- belka
- beamStalowa belka dwuteowa to „RSJ” lub po prostu „steel”.
- dach płaski
- flat roof
- elewacja
- elevationNa rysunkach; sama ściana zewnętrzna to też „façade”.
- fundament
- foundationŁawa w wykopie: „footing”.
- kalenica
- ridge
- komin
- chimney
- krokiew
- rafter
- legar stropowy
- joist
- ława fundamentowa
- strip foundation
- murłata
- wall plate
- nadproże
- lintel
- okap
- eaves
- ościeże
- reveal
- pal
- pile
- parapet zewnętrzny
- window sill
- piwnica
- basement
- płyta fundamentowa
- raft foundation
- poddasze / strych
- loft
- podest schodowy
- landing
- poręcz schodów
- handrail
- pustka w ścianie szczelinowej
- cavity
- rura spustowa
- downpipe
- rynna
- gutter
- schody
- staircasePotocznie „stairs”.
- słup
- column
- stopień (część pozioma)
- tread
- strop / płyta stropowa
- floor slab
- ściana nośna
- load-bearing wall
- ściana szczelinowa
- cavity wall
- ścianka działowa
- partition wallNa stelażu: „stud wall”.
- wiązar dachowy
- roof truss
🚿 Instalacje
- bezpieczne odłączenie zasilania
- safe isolationZ zablokowaniem i oznaczeniem: „lock off”.
- główny zawór wody
- stopcock
- gniazdko
- socketPotocznie „plug socket”.
- grzejnik
- radiator
- kanalizacja
- drainage
- kanały wentylacyjne
- ductwork
- kocioł (piec)
- boiler
- korytko kablowe
- cable tray
- kran
- tapW USA „faucet”.
- obwód
- circuit
- ogrzewanie podłogowe
- underfloor heatingSkrót „UFH”.
- pion kanalizacyjny
- soil stackTeż „soil pipe”.
- pompa ciepła
- heat pump
- przewód / kabel
- cable
- przewód pod napięciem
- liveW USA „hot”.
- puszka podtynkowa
- back box
- rozdzielnica (domowa)
- consumer unitPotocznie „fuse box”; na budowie „distribution board”.
- rura miedziana
- copper pipe
- rurka instalacyjna (peszel)
- conduit
- spłuczka
- cistern
- studzienka rewizyjna
- inspection chamberDuża, z włazem: „manhole”.
- syfon
- trap
- szacht instalacyjny
- riser
- umywalka
- basin
- uziemienie
- earthingW USA „grounding”.
- wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła
- MVHR
- włącznik światła
- light switch
- wtyczka
- plug
- wyłącznik nadprądowy
- MCBMiniature circuit breaker.
- wyłącznik różnicowoprądowy
- RCD
- zasobnik ciepłej wody
- hot water cylinder
- zawór
- valve
- zlew
- sink
🎨 Wykończenia
- akryl malarski
- decorator's caulk
- farba emulsyjna
- emulsionFarba do ścian i sufitów.
- farba międzywarstwowa
- undercoat
- farba podkładowa
- primer
- fuga
- grout
- gładź gipsowa
- skim coatCzynność: „skimming”.
- klej do płytek
- tile adhesive
- krzyżyki dystansowe
- tile spacers
- listwa przypodłogowa
- skirting boardW USA „baseboard”; potocznie „skirting”.
- masa do spoin płyt g-k
- jointing compound
- masa szpachlowa
- fillerPotocznie „Polyfilla” (od marki).
- narożnik tynkarski
- angle bead
- opaska drzwiowa
- architrave
- ościeżnica
- door liningTeż „door frame”.
- panele podłogowe
- laminate flooring
- papier ścierny
- sandpaper
- parapet wewnętrzny
- window board
- pędzel
- paintbrush
- płytki ceramiczne
- tiles
- profil metalowy (stelaż)
- metal stud
- spoinowanie płyt g-k
- taping and jointing
- sucha zabudowa
- drylining
- sufit podwieszany
- suspended ceiling
- tapeta
- wallpaper
- taśma malarska
- masking tape
- taśma zbrojąca (siatka)
- scrim tape
- tynk
- plaster
- tynk zewnętrzny
- render
- wałek malarski
- paint roller
- wylewka (jastrych)
- screed
📄 Dokumenty i formalności
- agencja pracy
- agency
- faktura
- invoice
- karta CSCS
- CSCS cardPotocznie „card”; uprawnienia ogólnie – „ticket”.
- książka wypadków
- accident book
- lista godzin pracy
- timesheet
- lista wejść i wyjść
- signing-in sheet„To sign in / sign out” – wpisać się przy wejściu i wyjściu.
- nadgodziny
- overtime
- numer podatnika
- UTRUnique Taxpayer Reference – potrzebny samozatrudnionym.
- numer ubezpieczenia społecznego
- National Insurance numberSkrót „NI number”.
- ocena ryzyka
- risk assessment
- ocena ryzyka i opis metody pracy
- RAMSRisk assessment and method statement.
- odcinek wypłaty
- payslip
- opis metody pracy
- method statement
- plan fazy budowy
- construction phase plan
- pogadanka BHP
- toolbox talk
- pozwolenie na prace gorące
- hot work permit
- pozwolenie na pracę
- permit to work
- prawo do pracy
- right to workSprawdzane np. kodem „share code”.
- raport z inspekcji
- inspection report
- roczne zestawienie zarobków
- P60
- rysunek techniczny
- drawing
- samozatrudniony
- self-employed
- specyfikacja
- specificationPotocznie „spec”.
- status wypłat brutto
- gross payment statusW CIS: wypłata bez potrąceń podatku.
- system rozliczeń w budownictwie
- CISConstruction Industry Scheme: potrącenie 20% (zarejestrowani) lub 30% (niezarejestrowani).
- umowa
- contract
- ustawowy zasiłek chorobowy
- Statutory Sick PaySkrót „SSP”.
- wprowadzenie na budowę
- site inductionPotocznie „induction”.
- wynagrodzenie urlopowe
- holiday pay
- zaświadczenie przy odejściu z pracy
- P45
- zeznanie podatkowe
- Self Assessment tax return
- zwrot podatku
- tax rebate
💬 Przydatne zwroty
- Czy mogę zobaczyć RAMS?
- Can I see the RAMS?
- Czy w sobotę są nadgodziny?
- Is there overtime on Saturday?
- Gdzie jest apteczka?
- Where is the first aid kit?
- Gdzie jest kierownik budowy?
- Where is the site manager?
- Gdzie jest punkt zbiórki?
- Where is the assembly point?
- Gdzie mam się wpisać?
- Where do I sign in?
- Gdzie są toalety?
- Where are the toilets?Potocznie „the loo”; całe zaplecze socjalne to „welfare”.
- Gdzie to postawić?
- Where do you want this?
- Gdzie wyrzucić gruz?
- Where's the skip?
- Gotowe.
- All done.
- Ile godzin mam wpisać?
- How many hours shall I put down?
- Jestem chory, nie przyjdę dzisiaj.
- I'm ill, I won't be in today.Też „I'm off sick today”.
- Kiedy jest przerwa na herbatę?
- When's tea break?Krótka przerwa w ciągu dnia to „tea break”, obiadowa – „lunch” lub „dinner”.
- Kiedy jest wypłata?
- When's payday?
- Kto udziela pierwszej pomocy?
- Who's the first aider?
- Ktoś jest ranny!
- Someone's hurt!
- Możesz mi pomóc?
- Can you give me a hand?
- Możesz mówić wolniej?
- Could you speak more slowly, please?
- Nie mam uprawnień do tej maszyny.
- I'm not ticketed for this machine.„Ticket” to potocznie karta uprawnień, np. CPCS.
- Nie rozumiem, możesz powtórzyć?
- Sorry, I don't understand. Can you say that again?
- O której kończymy?
- What time do we finish?
- O której zaczynamy?
- What time do we start?
- Odsuń się!
- Keep clear!
- Skończył nam się materiał.
- We've run out of materials.
- Spóźnię się.
- I'm running late.
- Ten sprzęt jest uszkodzony.
- This equipment is faulty.
- Uwaga, ładunek nad głową!
- Heads up, load overhead!
- Uwaga, przechodzę z ładunkiem!
- Mind your backs!Mówi się, gdy niesie się coś za czyimiś plecami.
- Uważaj na głowę!
- Mind your head!
- Uważaj na krawędź!
- Mind the edge!
- Uważaj!
- Watch out!
- Wezwij karetkę!
- Call an ambulance!Numer alarmowy w UK: 999 (działa też 112).
- Zatrzymaj maszynę!
- Stop the machine!
Nic nie znaleziono. Spróbuj innego słowa albo zaproponuj nowe hasło.
Jak korzystać ze słowniczka
Wpisz słowo po polsku albo po angielsku – lista od razu się zawęzi. Przycisk 🔊 odtwarza wymowę brytyjską (działa w większości telefonów i przeglądarek). Słowniczek możesz też wydrukować (Ctrl+P) i mieć przy sobie na budowie.
Na brytyjskich budowach często słyszysz gwarę: chippy, sparky, brickie, gaffer – opisujemy ją w kategorii „Zawody i role”. Nazwy dokumentów, takich jak RAMS czy permit to work, przydadzą się też na teście CSCS i teście SUP dla brygadzistów.
Słownictwo budowlane – pytania
Jak jest „narzędzia” po angielsku?
Narzędzia to tools; narzędzia ręczne – *hand tools*, elektronarzędzia – *power tools*. Pełną listę z wymową znajdziesz w kategoriach „Narzędzia ręczne” i „Elektronarzędzia” powyżej.
Co znaczy „chippy”, „sparky” i „brickie”?
To brytyjska gwara budowlana: *chippy* – cieśla/stolarz (carpenter), *sparky* – elektryk (electrician), *brickie* – murarz (bricklayer). Więcej w kategorii „Zawody i role”.
Czy na teście CSCS przyda się angielskie słownictwo?
Test dla pracowników (Operatives) można zdawać z polskim lektorem, ale testy dla brygadzistów (np. test SUP) są tylko po angielsku. Na budowie i tak usłyszysz angielskie nazwy dokumentów i zagrożeń – warto je znać.